Marcin Błaszkowski


W Lesznie jest godzina 20:31:27
Mamy teraz wiosna.

Dziś jest Sobota 30 maja 2020, Imieniny Ferdynanda, Gryzeldy, Zyndrama


Serwis używa cookies aby zapamiętać otwartą sesję i ewentualne dane o logowaniu. Brak zmiany ustawień przeglądarki oznacza zgodę na to. Serwis nie zapisuje ciasteczek do profilowania reklam lub śledzenia użytkownika.



Brigitte Bulla w Górze

Sensacyjne odkrycie malarskie?
Brigitte Bulla jest autorką książki o malarzu górowskim Paulu Stankiewiczu. Jej przygoda ze sztuką i jej dokumentowaniem zaczęła się zaledwie kilka lat temu, gdy zwróciła uwagę na stary obraz w swoim kościele w Wilhelmshaven (Dolna Saksonia). Rada Parafialna nie chciała przeznaczyć pieniędzy na jego renowację, stąd p. Bulla postanowiła zdobyć wiadomości na temat autora tego starego obrazu, poznać jego inne dzieła i w ten sposób uczynić z nieznanego nazwiska malarza wpisanego w historię kultury Europy. Być może nie podejrzewała, że jej pomysł przyniesie aż tak daleko idące konsekwencje. Ostatecznie odkryła kilkadziesiąt obrazów oraz wiele druków, które wyszły z wydawnictwa założonego przez malarza.

Książka, wydana w 2010 r. nakładem wydawnictwa Laumann Druck Gmbh & Co. O tytule Auf den Spuren von Paul Stankiewicz 1834-1897 (Śladami Paula Stankiewicza 1834 – 1897), trafiła wkrótce do największych i najważniejszych bibliotek świata czyniąc z malarza górowskiego osobę rozpoznawalną w świecie sztuki.

Okazało się, że po wydaniu książki napłynęło do autorki tak dużo nowych materiałów, iż nie pozostało nic innego, jak zacząć pisać nową pozycję. Aby zrealizować ten zamiar, p. Bulla postanowiła najpierw przyjechać do Góry, skąd pochodził artysta i obejrzeć jego ślady. Rzeczywistość przerosła oczekiwania!

W Górze, na cmentarzu, znajduje się kościół Bożego Ciała, używany wyłącznie jako kaplica cmentarna. Kościół jako taki jest interesującą budowlą z punktu widzenia historii i historii sztuki. Można w nim znaleźć intarsjowaną kazalnicę z 1571 r., malowidła renesansowa na ścianie, drzwi renesansowe, drewniane kolebkowe sklepienie ozdobione malowidłami i inne skarby. Najsłynniejszą częścią tego kościoła są tzw. Święte Schody, które w minionych wiekach były celem pielgrzymek, także polskiej szlachty.

Schody były właśnie głównym powodem, dla którego Brigitte Bulla przejechała aż spod granicy niderlandzkiej do Góry. Mianowicie część malunków naściennych wykonał Paul Stankiewicz, część odnowił. Główna sala, na szczycie schodów, jest najpiękniejszą częścią obiektu. Tam p. Bulla zobaczyła kilka obrazów Stankiewicza, których nigdy wcześniej nie widziała. Widok zrobił na niej tak ogromne wrażenie, że nie potrafiła je wyrazić słowami. Obrazy faktycznie znała ale ze zdjęć Waldemara Warciarka, które przesłałem jej wcześniej.

Istotną częścią historii odkrywania Paula Stankiewicza jest kościół św. Piotra i Pawła w Poczdamie. Tam malarz wymalował absydy kościoła. To był dotychczas dla p. Bulla najbardziej znany projekt Stankiewicza. Porównała na gorąco to, co zna z Poczdamu do tego, co widziała w Górze. Uznała, że mimo tego, że w obu przypadkach mamy do czynienia z dziełem po konserwacji, górowskie dzieło wciąż tchnie lekkością, jaką preferował Stankiewicz. Tego, w jej opinii, brak w poczdamskim kościele.

To, co jednak stało się tzw gwoździem programu miało się dopiero zdarzyć…

Kilka miesięcy temu, z Waldemarem Warciarkiem, historykiem, wybraliśmy się na zwiedzanie kościoła w Górze. Waldek potrafi robić dobre zdjęcia, stąd potrafił dobrze udokumentować nasz wyjazd. Poza kościołem zainteresowała nas kaplica grobowa, która stoi obok kościoła. Jest ona jednak niedostępna dla zwiedzających. Ktoś wybił szybę w jednym z okien, co umożliwił naszym ciekawskim oczom zajrzeć do środka. Niewiele było widać, poza tym, że były tam malunki naścienne a ja od razu poczułem „zapach” Stankiewicza, będąc świeżo po lekturze książki p. Bulla. Zrobiliśmy zdjęcie, które wysłałem p. Bulla sugerując, że czeka nas odkrycie. B. Bulla nie odpowiedziała jednak na sugestię, zostawiając tę kwestię na czas przyjazdu.

Dzięki p. Mirosławowi Żłobińskiemu, który zorganizował nasze zwiedzanie, także tej kaplicy grobowej, mogliśmy ostatecznie wejść i obejrzeć obiekt. To, co zobaczyliśmy, jak napisałem, przeszło wszelkie oczekiwania i snute wyobrażenia. Kaplica grobowa jest wewnątrz całkowicie ozdobiona malunkami. Wprawdzie nie znaleźliśmy podpisu Paula Stankiewicza, jednakże p. Bulla nie ma żadnej wątpliwości, że autorem jest właśnie ten malarz. Skrzydła aniołów, palmy, wyraz twarzy, stopy, ręce… wszystko w kaplicy jest charakterystyczne dla kreski Stankiewicza. Zatem dokonaliśmy odkrycia!

Na ile ważne jest to odkrycie, okaże się, gdy emocje opadną. Z pewnością pośród tego, co wiadomo o Stankiewiczu, kaplica górowska jest czymś wyjątkowym. Dotychczas znane były obrazy na płótnie, obrazy na Św. Schodach, wymalowane absydy. Kaplica jest jednak kompletnym dziełem architektonicznym w całości wymalowanym przez Stankiewicza. Stąd jest najbardziej kompletnym dziełem dotychczas znanym wykonanym przez tego artystę.

Brigitte Bulla nabyła kilka miesięcy temu w Stanach Zjednoczonych obraz P. Stankiewicza, który przedstawia kościół na cmentarzu, drogę krzyżową, grupę ukrzyżowania oraz samego malarza. Jest to dotychczas jedyne dzieło, które odkrywa twarz artysty. Ten obraz nie tylko stał się punktem centralnym podróży do Polski ale także stał się teraz przyczynkiem do odnowienia dyskusji na temat historii tego miejsca. Paul Stankiewicz ukazał miejsce w takim kształcie, w jakim jest dzisiaj. Historycy sztuki jednak utrzymują, że wygląda ono tak, jak dzisiaj, dopiero od ok. 1900 r. Stąd obraz ukazuje zmiany w tym miejscu w nowym świetle, będąc równocześnie pierwszym znanym artystycznym przedstawieniem Góry od tak dużym znaczeniu (reprodukcja obrazu za zgodą p. Bulla).

P. Bulla zwiedziała także kościół św. Katarzyny, tuż przy Rynku, gdzie Stankiewicz był ochrzczony Urodził się jednak w Kajęcinie, włączonym później w granice miasta. W otoczeniu kościoła dowiedzieliśmy się, że część epitafiów wmontowanych w ściany zewnętrzne kościoła także odnawiał Stankiewicz i nawet je sygnował. Podpisy jednak zostały starte podczas renowacji dokonanych na początku XXI w.

Pobyt w Górze zakończył się spotkaniem z regionalistami górowskimi w Internacie Liceum przy ul. Kościuszki. Tam p. Bulla opowiedziała o swoich odkryciach, pokazała pierwszy raz mieszkańcom Góry obraz zakupiony w USA. Zasugerowała, że postać tego malarza może być pomocą w promocji miasta. Drugą część wykładu wygłosiłem ja – Marcin Błaszkowski. Opowiadałem o sprawozdaniu z podróży do Góry, które napisał pewien bogaty mieszczanin z Leszna w 1785 r. Opisał m.in. kościół ze Św. Schodami, co przyczynia się do powiększenia wymiaru kulturowego tego obiektu.
Podczas spotkania p. Bulla zdradziła ważny fakt - po publikacji książki, kościół poczdamski z absydami wymalowanymi przez Stankiewicza, będący w cieniu zamku Sanssouci, został włączony w program miejskich wycieczek. Dzięki temu z obrazami i nazwiskiem górowianina zapoznało się w zeszłym roku ok. 180 tysiący turystów!
Brigitte Bulla uważa, że potencjał górowski jest ogromny. – Wyjątkowy kościół ze św. Schodami, droga krzyżowa, grupa ukrzyżowania, kaplica grobowa jest zespołem kulturowym o znaczeniu ponadregionalnym, zdecydowanie zasługującym na to, by nazwać go dziedzictwem ludzkości!
 
Zdjęcia:

okładka książki o Stankiewiczu
zdjęcia z Góry (autro Waldemar Warciarek)
obraz przedstawiający kościół w Górze autorstwa Paula Stankiewicza (udostępniony dzięki B. Bulla)
zdjęcie wnętrza kościoła w Poczdamie (udostępnione przez B. Bulla)



Zdjęcie: Brigitte Bulla w Górze Zdjęcie: Brigitte Bulla w Górze Zdjęcie: Brigitte Bulla w Górze Zdjęcie: Brigitte Bulla w Górze Zdjęcie: Brigitte Bulla w Górze Zdjęcie: Brigitte Bulla w Górze Zdjęcie: Brigitte Bulla w Górze Zdjęcie: Brigitte Bulla w Górze Zdjęcie: Brigitte Bulla w Górze Zdjęcie: Brigitte Bulla w Górze Zdjęcie: Brigitte Bulla w Górze Zdjęcie: Brigitte Bulla w Górze Zdjęcie: Brigitte Bulla w Górze Zdjęcie: Brigitte Bulla w Górze Zdjęcie: Brigitte Bulla w Górze Zdjęcie: Brigitte Bulla w Górze Zdjęcie: Brigitte Bulla w Górze Zdjęcie: Brigitte Bulla w Górze Zdjęcie: Brigitte Bulla w Górze Zdjęcie: Brigitte Bulla w Górze Zdjęcie: Brigitte Bulla w Górze



ostatnie zmiany wykonane 2012-10-21 14:01:06
,






opis stopki